Gemalen

Gemalenweekend Cruquius Museum en Stoomgemaal Halfweg

Zaterdag 13 en zondag 14 mei 2017

Gemalen en riolen kunnen heftige regenbuien niet altijd alleen opvangen. Daarom is een Waterproof Haarlemmermeer belangrijk. Maar hoe zit dat nu met gemalen in Haarlemmermeer? Tijdens het Nationale Gemalenweekend 2017 zijn 600 wind- en watermolens en gemalen geopend voor publiek. Op zaterdag 13 en zondag 14 mei wordt dit gezamenlijk gevierd door Gemaal De Cruquius en Stoomgemaal Halfweg.

Gemalendagprogramma
Het programma kost €10 per persoon. Daarvoor krijg je toegang tot beide musea, een speciale rondleiding om 10.30 uur in Cruquius Museum en een demonstratie in de middag in Stoomgemaal Halfweg. Aanmelden kan via aanmelden@shmdc.nl. Met het speciale toegangsbewijs dat je krijgt bij Cruquius Museum kun je tijdens het Gemalenweekend ook Stoomgemaal Halfweg bezoeken. Beide gemalen zijn op beide dagen open vanaf 10.00 uur. Stoomgemaal Halfweg sluit om 16.00 uur, Cruquius Museum om 17.00 uur. Kijk voor meer informatie op www.haarlemmermeermuseum.nl en www.stoomgemaalhalfweg.nl.

Adressen
Gemaal de Cruquius, Cruquiusdijk 27, 2142 ER Cruquius. Vanaf Station Haarlem of Station Hoofddorp rijdt buslijn 340 elke 5 minuten in respectievelijk 15 of 10 minuten naar het museum, halte ‘Ringvaartbrug. Ruime gratis parkeergelegenheid aanwezig.

Stoomgemaal Halfweg, Haarlemmermeerstraat 4, 1165 HJ Halfweg. Een paar minuten lopen vanaf het NS station Halfweg-Zwanenburg. In de directe omgeving van het Stoomgemaal is parkeergelegenheid.

Molens en gemalen?
Molens en gemalen hebben eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van ons land. Zij zorgen voor droge voeten door overtollig regen- en kwelwater uit de polders weg te pompen via de zijkanalen naar zee. Waterbeheer met gemalen gaat altijd in twee stappen. Poldergemalen pompen het overtollige water uit de polders en slaan het water op in de ‘boezem’: riviertjes, sloten en meren, hier de Ringvaart van Haarlemmermeer, die met elkaar in verbinding staan. Boezemgemalen pompen het water uit de boezem c.q. de Ringvaart en voeren het af naar de zee. De Cruquius (1849) was een poldergemaal, stoomgemaal Halfweg (1852) een boezemgemaal.

Gemaal De Cruquius
Stoomgemaal De Cruquius is een uniek voorbeeld van neogotische architectuur in Nederland. Het gebouw heeft zware steunberen, spitsboogramen, kantelen en gietijzeren ornamenten. De pompen werden aangedreven door de grootste stoommachine ter wereld. De enorme cilinder heeft een diameter van 3.66 meter. De acht pompen bevinden zich aan het eind van de balansarmen. Elke pomp kan per slag 8.000 liter water bijna 5 meter omhoog pompen. De gids legt u alles uit over de werking van het gemaal. De rondleiding die hoort bij het gemalendagprogramma start om 10.30 uur.

Stoomgemaal Halfweg
Dit gemaal is het oudste, nog werkende schepradstoomgemaal ter wereld. Onder stoom is het gemaal een stuk levende historie. De geur van smeerolie, de hitte van een met kolen gestookt vuur en de aanblik van de enorme schepraderen. Op 13 en 14 mei zijn rondleiders aanwezig om het publiek te informeren. Een smid begeleidt kinderen bij het smeden van kleine voorwerpen. Bij de zogenoemde meterman kunnen kinderen proefjes op elektriciteit-gebied ervaren. Ook is het mogelijk om een schep kolen in de stoomketel, onder begeleiding van de stoker, te gooien.

‘s Ochtends brengt de stoker de ketel op stoom. Om 11.30 uur wordt de stoommachine opgestart en komen de schepraderen in beweging waarbij ze 1.500m3 water per minuut verplaatsen.